Sir John Barbirolli was meer dan alleen een dirigent. Hij was een ervaren cellist. Hij werd geboren in Londen op 2 december 1899 en droeg het gewicht van twee muzikale lijnen. Zijn vader was een Italiaanse violist in ballingschap. Zijn moeder was Frans. De jongen leerde op vierjarige leeftijd viool spelen. Daarna stapte hij over naar de cello. Op 10-jarige leeftijd ontving hij een studiebeurs voor het Trinity College of Music. In 1912 stapte hij over naar de Royal Academy of Music, waar hij tot 1916 studeerde.
Hij vestigde zich al vroeg als orkest- en cellosolist. Halverwege de twintig wijdde hij zich aan kamermuziek. Toen draaide hij zich om. Hij stapte over naar de opera als fulltime dirigent. Hij bracht verschillende seizoenen door bij Covent Garden. Hij werkte bij Sadler’s Wells. Hij trad op bij de British National Opera. Ook dirigeerde hij met het London Symphony Orchestra. Het Scottish Orchestra had hem ook in dienst.
Van de schaduw van Toscanini tot de New York Philharmonic
De grote doorbraak vond plaats in 1936-1937. Hij werd uitgenodigd om lid te worden van de New York Philharmonic. Hij kwam niet zomaar op bezoek. Hij kreeg de vaste baan van muziekdirecteur aangeboden. Hij verving Arturo Toscanini. Het is een zware kroon. Barbirolli behield zijn positie tijdens de viering van het 100-jarig jubileum van de organisatie in 1941-1942. Dit was een onvergetelijke loop.
Het volgende is Manchester. In 1943 werd hij dirigent van het Halle Orkest, waar hij tot 1970 diende. Dat zijn bijna drie decennia. Daar kreeg hij internationale erkenning. De stad accepteerde hem. Onder zijn leiding bloeide het orkest.
In de jaren vijftig slopen er gezondheidsproblemen binnen. Zijn toestand verslechterde. Dat hield hem niet tegen. Hij hield gastdirigenten. Hij heeft opgenomen. Met grote orkesten toerde hij de wereld rond. In de jaren 1961–1967 was hij chef-dirigent van het Houston Symphony Orchestra. Van 1961 tot 1970 was hij de favoriete gast van de Berliner Philharmoniker.
In 1949 werd hij geridderd. De titel bleef hangen. Hij stierf in Londen op 29 juli 1970. De muziek bleef.
“Hij speelde niet alleen de noten. Hij leefde ze.”
Waarom accepteerde Manchester hem zo gemakkelijk? Misschien komt het omdat hij het inzicht van die cellist overbracht op het inzicht van een cellist van de strijkerssectie. Hij kent de spanning van de boog. De wrijving in het hout. Dat was te horen aan het geluid van de Hallé.
Wie heeft hij nog meer beïnvloed? De generaties die volgden. De opnames zijn bewaard gebleven. Ze bewijzen dat hij slechts een relikwie was. Hij was een kracht.
Zijn ambtstermijn bij het New York Philharmonic wordt nog steeds besproken. Hoe beheerde hij de Toscanini-erfenis? Hij probeerde niet Toscanini te zijn. Hij was Barbirolli.
Wat maakte hem zo bijzonder in de jaren zestig? De Berliner Philharmoniker hield van hem. Ze nodigden hem herhaaldelijk uit. Hij is geen Duitser. Hij was Brits. Hij bracht een ander soort warmte. Een andere pols.
Het Hallé Orchestra werd zijn thuis. Heeft hij dat ooit gedaan
