Archeologen in Mexico hebben een opmerkelijk bewaard gebleven 1400 jaar oud Zapoteeks graf opgegraven, met daarin een imposant uilsculptuur dat het begrip van de cultuur van de dood en voorouderlijke eerbied belichaamt. De ontdekking, aangekondigd door president Claudia Sheinbaum Pardo, wordt beschouwd als de belangrijkste archeologische vondst in Mexico in meer dan tien jaar.
De ontdekking en historische context
Het graf bevond zich in San Pablo Huitzo, Oaxaca, daterend uit ongeveer 600 na Christus – een periode waarin de Zapoteekse beschaving bloeide in het zuiden van Mexico. De Zapotec, bekend als de ‘Wolkenmensen’, vormden rond 700 voor Christus een complexe samenleving, die duurde tot de Spaanse verovering in 1521. Ondanks eeuwen van achteruitgang leven er vandaag de dag nog steeds honderdduizenden Zapotec-sprekende mensen in Mexico, waarbij ze de tradities in stand houden die verband houden met dit eeuwenoude erfgoed.
Het bestaan van de tombe kwam aan het licht nadat de autoriteiten berichten over plunderingen op de plek hadden onderzocht. Dit onderstreept een cruciaal probleem: Veel Zapoteekse graven zijn geplunderd voordat er goed archeologisch onderzoek is gedaan, wat heeft geleid tot onomkeerbaar kennisverlies. De intacte staat van het Huitzo-graf is daarom bijzonder waardevol.
Symbolische betekenis van de uil
Bij de ingang van het graf staat een opvallende gebeeldhouwde uil, met zijn snavel wijd open waardoor het geschilderde gezicht van een Zapoteekse heer zichtbaar wordt. In de Zapoteekse cultuur vertegenwoordigde de uil zowel de dood als de macht, wat suggereert dat het beeld de gelijkenis vertoonde van een voorouder die door het graf wordt geëerd. Deze beelden benadrukken het Zapoteekse wereldbeeld waarin de dood niet slechts een einde was, maar een overgang die werd beheerst door krachtige symbolen en voorouderlijke geesten.
Ingewikkelde details in het graf
Voorbij de ingang leidt een gebeeldhouwde deur naar kamers die zijn versierd met levendige muurschilderingen in wit, groen, rood en blauw. Deze schilderijen tonen een begrafenisstoet met copal, een heilige boomhars die verbrand werd tijdens pre-Spaanse Meso-Amerikaanse ceremonies. Boven de deuropening zijn stenen platen gegraveerd met kalendernamen, een verfijnd naamgevingssysteem waarbij individuen symbolen kregen toegewezen op basis van hun geboortedatum. Aan weerszijden van de deuropening staan figuren van een man en een vrouw, mogelijk voorouders of bewakers van het graf.
Implicaties voor het begrijpen van de Zapoteekse cultuur
De Mexicaanse minister van Cultuur, Claudia Curiel de Icaza, beschrijft het graf als een ‘uitzonderlijke ontdekking’ vanwege het behoud ervan en de inzichten die het biedt in de sociale structuren, begrafenisrituelen en het wereldbeeld van de Zapoteek. De architectuur en schilderijen van het graf tonen een goed georganiseerde samenleving met complexe religieuze overtuigingen.
Archeologen werken momenteel aan het behoud van de site en het analyseren van keramisch bewijsmateriaal, iconografie en teruggevonden menselijke botten. Deze tombe sluit zich aan bij meer dan een dozijn andere Zapoteekse graven die de afgelopen tien jaar in Oaxaca zijn ontdekt, en die elk hebben bijgedragen aan een groeiend begrip van deze oude beschaving.
Het graf van Huitzo is een bron van trots voor de Mexicanen en een bewijs van de grootsheid van Mexico.
Het behoud van deze plek is van vitaal belang voor toekomstige generaties om te studeren en te leren van een cultuur die millennia lang bloeide vóór de Spaanse verovering.
