Het besluit van de regering-Trump om de ‘bedreigingsbevinding’ – een hoeksteen van het Amerikaanse klimaatbeleid – formeel in te trekken, garandeert vrijwel een nieuwe golf van rechtszaken, die waarschijnlijk zullen culmineren in een strijd bij het Hooggerechtshof. Deze stap verwijdert effectief de wetenschappelijke basis voor het reguleren van de uitstoot van broeikasgassen onder de Clean Air Act, waardoor het federale klimaatbeleid mogelijk de komende jaren opnieuw vorm zal krijgen.
Historische context: de rol van het Hooggerechtshof
De bevinding dat er sprake is van gevaar, kwam voort uit een uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2007 in Massachusetts v. EPA. De rechtbank gaf de Environmental Protection Agency (EPA) de opdracht om vast te stellen of broeikasgassen een bedreiging voor de volksgezondheid vormden en, zo ja, deze dienovereenkomstig te reguleren. De EPA bevestigde vervolgens dat broeikasgassen de volksgezondheid in gevaar brengen, wat leidde tot regelgeving zoals het Clean Power Plan.
De conservatieve meerderheid van het huidige Hooggerechtshof vormt echter een aanzienlijk obstakel voor het herstel van deze regelgeving. In tegenstelling tot de rechtbank twintig jaar geleden, zijn de huidige rechters wellicht meer geneigd om het besluit van de EPA om de gevaarsbevinding te elimineren te handhaven, waardoor de juridische basis voor klimaatactie effectief wordt weggenomen.
Juridische strategie en potentiële resultaten
Milieugroeperingen en door de Democraten geleide staten bereiden juridische uitdagingen voor, maar experts erkennen de risico’s. Een uitspraak van het Hooggerechtshof tegen hen zou het vermogen van de federale overheid om broeikasgassen te reguleren permanent kunnen verzwakken, zelfs onder toekomstige regeringen.
“Als de regel de juridische uitdagingen overleeft, zou het het Amerikaanse federale klimaatbeleid kunnen beschermen tegen een democratische aanval in 2028”, merkt adviesbureau Clearview Energy Partners op.
Ondanks dit risico beweren sommige voorstanders dat nietsdoen een grotere bedreiging vormt. Zoals Andres Restrepo, een advocaat van de Sierra Club, zei: “Je kunt niet zomaar toekijken en de EPA zijn eigen autoriteit laten vernietigen, omdat je bang bent voor een mogelijk negatieve uitspraak.”
Implicaties voor toekomstig klimaatbeleid
De stap van de regering duidt op een bredere poging om het klimaatbeleid te isoleren van toekomstige politieke verschuivingen. Door de wetenschappelijke basis voor regelgeving te ontmantelen, willen ze het voor volgende regeringen moeilijker maken om de klimaatbeheersing opnieuw te bevestigen. De komende juridische strijd zal bepalen of deze strategie slaagt en of de Amerikaanse federale overheid de macht behoudt om de klimaatverandering effectief aan te pakken.
Het resultaat op de langere termijn hangt af van de manier waarop de rechtbanken de Clean Air Act interpreteren en van de mate waarin het Hooggerechtshof de wetenschappelijke consensus voorrang geeft boven politiek opportunisme. Hoe dan ook onderstreept dit besluit een fundamentele verschuiving in het Amerikaanse klimaatbeleid: een waarin wetenschappelijke autoriteit steeds meer ondergeschikt wordt aan politieke kortetermijndoelstellingen.
