Tientallen jaren lang hebben wetenschappers geprobeerd te begrijpen waarom sommige mensen veel langer leven dan de normale levensduur. Hoewel genetica, levensstijl en omgeving allemaal een rol spelen, wordt in onderzoek vaak een cruciale factor over het hoofd gezien: genetische diversiteit. Een groeiend oeuvre, vooral uit Brazilië, suggereert dat het bestuderen van populaties met gemengde afkomst voorheen verborgen aanwijzingen voor een extreem lange levensduur zou kunnen ontsluiten.
De levensduurpuzzel
De gemiddelde menselijke levensduur is ongeveer 70 jaar. Toch bereikt een klein deel van de mensen de 100 (honderdjarigen), en een nog zeldzamere groep overtreft de 110 (superhonderdjarigen). Deze individuen overleven niet alleen langer; sommige blijven opmerkelijk gezond tot ver in hun latere jaren. Uit bestaand onderzoek zijn enkele genetische verbanden met een lang leven gebleken, maar de vooruitgang wordt belemmerd door een gebrek aan gegevens uit diverse populaties.
Waarom Brazilië?
Brazilië valt op door zijn uitzonderlijk hoge genetische diversiteit. Eeuwen van kolonisatie, slavernij en immigratie hebben een bevolking gecreëerd met een unieke mix van inheemse, Europese, Afrikaanse en Aziatische afkomst. Deze ‘genetische vermenging’ betekent dat de honderdjarigen in Brazilië mogelijk zeldzame beschermende genetische varianten met zich meedragen die in meer homogene populaties ontbreken.
Onderzoekers van het Human Genome and Stem Cell Research Center in São Paulo bestuderen een cohort van ruim 160 honderdjarigen, waaronder twintig supercentenarians. Hun bevindingen suggereren dat deze individuen vaak een verrassend sterk immuunsysteem en veerkracht tegen ziekten vertonen, zelfs in regio’s met beperkte toegang tot gezondheidszorg. Eén opmerkelijk geval betrof drie Braziliaanse supercentenarians die COVID-19 overleefden voordat er vaccins beschikbaar waren, wat duidt op een robuuste natuurlijke afweer.
Familieclusters en genetische erfelijkheid
De studie benadrukt ook het belang van een familiale levensduur. In één familie zat een 110-jarige vrouw naast haar nichtjes van 106, 104 en 100 jaar oud – een duidelijke indicatie dat een lang leven in bepaalde bloedlijnen zit. Dergelijke gevallen stellen wetenschappers in staat genetische en epigenetische factoren te isoleren die bijdragen aan de extreme levensduur.
De noodzaak van mondiale samenwerking
Om de mysteries van een lang leven echt te ontrafelen, beweren onderzoekers dat internationale consortia prioriteit moeten geven aan de inclusie van diverse bevolkingsgroepen zoals die van Brazilië. Financiering voor genomische, immunologische en longitudinale onderzoeken in ondervertegenwoordigde regio’s is van cruciaal belang. Zonder deze bredere aanpak zal de vooruitgang beperkt blijven.
Om het volledige potentieel van onderzoek naar een lang leven te ontsluiten, moeten mondiale onderzoeken verder gaan dan de traditionele demografische gegevens en de genetische rijkdom van diverse populaties omarmen.
Uiteindelijk biedt het Braziliaanse cohort een uniek inzicht in de mechanismen die mensen in staat stellen uitzonderlijk lang te leven. Door ons te concentreren op deze onderbelichte populaties kunnen we eindelijk de inzichten verwerven die nodig zijn om de menselijke gezondheid en veerkracht wereldwijd te verbeteren.
