Meer dan 1600 jaar lang stond de Pharos van Alexandrië – een vuurtoren van 130 meter hoog – in de antieke wereld als een baken van ambitie en technische bekwaamheid. Het wordt beschouwd als een van de zeven wonderen en leidde schepen naar de verraderlijke haven van het Ptolemeïsche Egypte, de tweede qua hoogte na de Grote Piramide van Gizeh. Ondanks het overleven van talloze aardbevingen, verbrijzelde een verwoestende tsunami in 1303 na Christus uiteindelijk het bouwwerk, gevolgd door een volledige ineenstorting twee decennia later. De ruïnes verdwenen vervolgens onder de golven en werden een onderwaterverstrooiing van stenen en fragmenten.
De uitdaging van de wederopbouw
Tegenwoordig staat de Pharos alleen in historische verslagen en gefragmenteerde overblijfselen. De locatie is notoir moeilijk uit te graven: het zicht is slecht, de zeebodem is ongelijk en de sedimentlagen zijn onduidelijk. Zoals archeoloog Isabelle Hairy uitlegt: “De architectonische fragmenten liggen verspreid over 18 hectare onder water.” Dit maakt traditionele archeologische methoden onpraktisch.
Er ontstaat een digitale tweeling
De afgelopen vier jaar heeft Dr. Hairy leiding gegeven aan het Pharos Project, een multidisciplinaire inspanning om de vuurtoren digitaal te reconstrueren. Het team, bestaande uit historici, numismatici, architecten en grafische programmeurs, is de structuur effectief blok voor virtueel blok opnieuw aan het opbouwen. Door ongeveer 5.000 teruggevonden fragmenten te analyseren, passen ze de Pharos aan op basis van het bewijs van de uiteindelijke ineenstorting.
Waarom dit belangrijk is
De vuurtoren was niet alleen een navigatiehulpmiddel; het was een symbool van de culturele en technologische dominantie van het oude Alexandrië. De vernietiging ervan markeerde het einde van een tijdperk, en de digitale wederopstanding biedt een unieke kans om Hellenistische techniek, stadsplanning en de impact van natuurrampen op oude beschavingen te bestuderen. Het Pharos-project is meer dan wederopbouw; het is een heropleving van een verloren erfenis.
Het werk van het team belooft niet alleen een virtuele reconstructie, maar ook een dieper inzicht in hoe de Pharos werd gebouwd, onderhouden en uiteindelijk vernietigd. Deze inspanning zorgt ervoor dat, ook al is de steen verbrokkeld, het verhaal van de vuurtoren zal blijven bestaan.
