De totale maansverduistering die op 3 maart 2026 plaatsvindt, zal de laatste zijn die vanuit veel delen van de wereld in bijna drie jaar zichtbaar zal zijn. Waarnemers in Oost-Azië, Australië, de Stille Oceaan en het westen van Noord-Amerika zullen getuige zijn van de volle maan – ook wel de ‘Wormmaan’ genoemd – die gedurende 58 minuten donkerder wordt tot een roodkoperen tint terwijl deze door de schaduw van de aarde trekt.
Waarom dit ertoe doet: zeldzame afstemming
Deze eclips valt niet alleen op vanwege zijn schoonheid, maar ook omdat hij het begin markeert van een langdurige afwezigheid van totale maansverduisteringen. De baan van de maan komt niet elke maand perfect overeen met de schaduw van de aarde; verduisteringen komen alleen voor tijdens specifieke “eclipsseizoenen” wanneer de zon, de aarde en de maan bijna in een rechte lijn staan. Zelfs dan vereist een volledig, dramatisch ‘bloedmaan’-effect een nauwkeurige uitlijning die pas op oudejaarsavond 2028 zal plaatsvinden.
Maansverduisteringen begrijpen: totaal, gedeeltelijk en penumbraal
Maansverduisteringen vinden plaats wanneer de volle maan in de schaduw van de aarde komt. Deze schaduw bestaat uit twee delen:
- Umbra: Het donkere, centrale deel van de schaduw, dat een totale zonsverduistering veroorzaakt wanneer de hele maan er doorheen gaat. De resulterende rode kleur is te wijten aan het zonlicht dat door de atmosfeer van de aarde filtert.
- Penumbra: Het lichtere, buitenste deel van de schaduw, dat een zwakkere verduistering van de maan veroorzaakt tijdens een penumbrale zonsverduistering.
Gedeeltelijke zonsverduisteringen komen voor wanneer slechts een deel van de maan de umbra binnendringt. De zonsverduistering van 3 maart omvat alle fasen: penumbraal, gedeeltelijk en totaal, en duurt van begin tot eind meer dan vijf uur.
De komende eclipsdroogte: 2026-2028
Na 3 maart 2026 zullen er gedurende 34 maanden geen totale maansverduisteringen meer zichtbaar zijn. Hoewel gedeeltelijke en penumbrale verduisteringen nog steeds zullen voorkomen, missen ze de opvallende visuele impact van een volle ‘bloedmaan’. De volgende reeks verduisteringen zal zijn:
- Aug. 28 augustus 2026: Diepe gedeeltelijke zonsverduistering (93% schermdekking).
- februari 20 augustus 2027: Penumbrale zonsverduistering.
- 18 juli 2027: Penumbrale zonsverduistering.
- Aug. 17 augustus 2027: Penumbrale zonsverduistering.
- Jan. 12 augustus 2028: Ondiepe gedeeltelijke zonsverduistering.
- 6 juli 2028: Gedeeltelijke zonsverduistering (39% schermdekking).
De terugkeer van de totaliteit: 2028-2029
De eclipsdroogte eindigt eind 2028 dramatisch met een tetrad: drie totale maansverduisteringen binnen een jaar:
- dec. 31 augustus 2028: Totale zonsverduistering (in totaal 71 minuten) zichtbaar vanuit Afrika, Europa, Azië, Australië, Canada en Alaska.
- 26 juni 2029: Totale zonsverduistering (in totaal 102 minuten) zichtbaar vanuit Amerika, West-Europa en Afrika.
- dec. 20 augustus 2029: Totale zonsverduistering (in totaal 54 minuten) zichtbaar vanuit Noord- en Zuid-Amerika, Europa, Afrika, het Midden-Oosten en Azië.
De verschuivingen in de baan van de maan zullen de volle maan weer dieper in lijn brengen met de schaduw van de aarde, wat de komende jaren spectaculaire totale verduisteringen zal garanderen.
Kortom, de zonsverduistering van 3 maart 2026 is de laatste kans om een werkelijk dramatische maansverduistering te zien tot eind 2028, wanneer een reeks spectaculaire gebeurtenissen aan de nachtelijke hemel zullen terugkeren.
