Kunstmatige intelligentie is niet langer een futuristisch concept; het is verweven in het weefsel van het dagelijks leven, of we er nu naar op zoek zijn of niet. Van berichtenapps tot basissoftware: AI-tools worden alomtegenwoordig, gedreven door enorme industriële investeringen en de drang om ze in elk facet van onze digitale ervaring te integreren. Terwijl velen AI omarmen voor productiviteit, smeedt een groeiende minderheid diepe, zelfs intieme verbindingen met chatbots – relaties die complexe vragen oproepen over de toekomst van menselijke interactie.
De zoektocht naar verbinding in het digitale tijdperk
James Muldoons Love Machines onderzoekt dit opkomende fenomeen: mensen die AI niet alleen gebruiken voor taakondersteuning, maar ook als emotionele metgezellen, romantische partners of zelfs vervangers voor verloren dierbaren. Het boek beschrijft extreme voorbeelden, zoals een vrouw die seksuele fantasieën met een AI tot in levendige details onderzoekt, en een andere die een ‘deathbot’-service gebruikt om gesprekken met een overleden vriend na te bootsen. Deze gevallen zijn geen afwijkingen; ze weerspiegelen een diepere trend van individuen die troost en verbinding zoeken in een wereld waar relaties in de echte wereld gespannen of niet beschikbaar kunnen zijn.
De realiteit is dat veel mensen ervoor kiezen hun leven op verschillende manieren te leven, sommige gezonder dan andere. Wat voor de een werkt, kan voor de ander schadelijk zijn, en dat is het risico als je voor emotionele steun afhankelijk bent van kunstmatige intelligentie.
De dreigende problemen van AI-afhankelijkheid
De gevolgen op de lange termijn zijn echter zorgwekkend. De technologie-industrie heeft de reputatie winst boven het welzijn van de gebruiker te stellen: zoals sociale-mediaplatforms hebben aangetoond, zullen AI-diensten in de loop van de tijd waarschijnlijk achteruitgaan en overspoeld worden met reclame en manipulatieve algoritmen. Wat gebeurt er als een diepgewortelde relatie met een chatbot wordt onderbroken door commerciële druk? Is er een manier om deze digitale banden te behouden, of verdwijnen ze als het bedrijf erachter failliet gaat?
Naast technische problemen bestaat er ook het psychologische gevaar van het vormen van gehechtheden aan entiteiten die fundamenteel onverschillig zijn, vatbaar voor fouten en niet in staat tot echte empathie. Voor individuen die al worstelen met isolatie, zou het vertrouwen op AI voor emotionele validatie hun eenzaamheid kunnen verergeren in plaats van verlichten.
Een symptoom van grotere maatschappelijke problemen
De opkomst van AI-gezelschap gaat niet alleen over technologie; het is een symptoom van diepere maatschappelijke problemen. In Oekraïne vult AI-aangedreven therapie een kritieke leemte in de geestelijke gezondheidszorg als gevolg van de overweldigende vraag. Maar het boek maakt duidelijk dat AI in veel gevallen wordt gebruikt als emotionele steunpilaar, waarbij één man zelfs probeert samen met zijn AI-partner een kind te verzorgen.
Uiteindelijk komt de behoefte aan digitale verbinding voort uit een bredere eenzaamheidsepidemie en systemische mislukkingen in de geestelijke gezondheidszorg. Als economieën, gezondheidszorgsystemen en samenlevingen stabieler zouden zijn, zou de vraag naar emotionele intimiteit met software misschien minder wanhopig zijn. Mensen zijn geprogrammeerd om objecten te antropomorfiseren, en AI maakt gebruik van deze neiging en biedt een overtuigende illusie van verbondenheid zonder de complexiteit van echte relaties.
De realitycheck: het maakt AI niets uit
Ondanks de illusie is de huidige AI verre van bewust en niet in staat tot echte empathie. Het kan zelfs basisberekeningen niet betrouwbaar uitvoeren, laat staan menselijke emoties begrijpen. De schijn van zorg is een zorgvuldig opgebouwde illusie, ontworpen om gebruikers betrokken te houden in plaats van daadwerkelijke ondersteuning te bieden.
Het boek dient als een rode vlag: een waarschuwing dat de toenemende afhankelijkheid van AI voor emotionele behoeften een teken is van een diep gebroken systeem, en niet van een duurzame oplossing. Hoewel toekomstige AI zich kan ontwikkelen, is de huidige realiteit dat deze hulpmiddelen geen vervanging zijn voor menselijke verbinding, maar eerder een tijdelijke afleiding van een groeiende maatschappelijke crisis.
