Personen met een tekort aan kleurenzicht kunnen te maken krijgen met een aanzienlijk verhoogd risico op overlijden door blaaskanker als gevolg van een vertraagde diagnose, volgens een nieuwe analyse van mondiale gezondheidsdossiers. De studie, gepubliceerd in Nature Health, benadrukt een cruciaal maar vaak over het hoofd gezien verband tussen zintuiglijke waarneming en de overlevingskansen van kanker.
Het verborgen waarschuwingsbord
Voor velen is het eerste teken van blaaskanker bloed in de urine. Mensen met kleurenblindheid – vooral degenen met rood-groene tekortkomingen – herkennen dit belangrijke symptoom echter mogelijk niet gemakkelijk. Het onvermogen om rood duidelijk van andere kleuren te onderscheiden, kan leiden tot vertraagde medische aandacht, waardoor de kanker zich kan ontwikkelen naar een moeilijker te behandelen stadium.
De studie analyseerde gegevens van meer dan 275 miljoen mensen en vond een duidelijke correlatie. Patiënten met kleurenblindheid hadden een 52% hoger risico op overlijden over een periode van 20 jaar vergeleken met degenen met een normaal kleurenzicht. Ongeveer de helft van de kleurenblinde patiënten met blaaskanker leefde tien jaar na de diagnose nog, vergeleken met driekwart van de gematchte patiënten met normaal gezichtsvermogen.
Waarom dit ertoe doet: screeningslacunes en kankerbiologie
De onderzoekers benadrukken dat deze overlevingskloof niet te wijten is aan enig biologisch verschil in de manier waarop de kanker zich gedraagt. Het houdt eerder rechtstreeks verband met een verminderde zintuiglijke waarneming. “Verslechterde perceptie van rood is hier echt de drijvende kracht,” legt bio-ingenieur Mustafa Fattah van Columbia University uit.
Deze bevinding onderstreept een cruciaal probleem bij kankerscreening: veel vormen van kanker zijn afhankelijk van het feit dat patiënten vroegtijdige, subtiele symptomen herkennen. Blaaskanker kent, in tegenstelling tot colorectale kanker (waar routinematige screeningen gebruikelijk zijn), geen aanbevolen symptoomgebaseerde screening voor de algemene bevolking. Dit legt een zwaardere last voor patiënten op het gebied van zelfcontrole, wat problematisch is voor mensen met kleurenzichtstoornissen.
Voorbij blaaskanker: een bredere implicatie?
In de studie werd ook gekeken naar colorectale kanker, die zich kan uiten in bloed in de ontlasting. Er werden in dit geval echter geen overlevingsverschillen gevonden tussen kleurenblinde en niet-kleurenblinde patiënten. De waarschijnlijke reden? Reguliere screeningprogramma’s vangen vaak colorectale kanker op voordat de symptomen zich ontwikkelen.
Wat artsen moeten doen
Deskundigen suggereren dat artsen een lagere drempel moeten handhaven voor het onderzoeken van blaaskanker bij kleurenblinde patiënten met urinaire symptomen. “Ik zou de drempel laag houden om onderzoek te doen naar blaaskanker bij een kleurenblinde patiënt met urinewegklachten”, zegt Masahito Jimbo, specialist in huisartsgeneeskunde aan de Universiteit van Illinois in Chicago.
De impact van deze bevindingen is aanzienlijk, gezien de prevalentie van zowel blaaskanker als kleurenblindheid, vooral onder mannen. Jaarlijks worden in de VS ongeveer 80.000 nieuwe gevallen van blaaskanker gediagnosticeerd, waarvan driekwart mannen treft. Ongeveer 1 op de 12 mannen heeft een vorm van kleurenblindheid.
De implicaties van het onderzoek zijn duidelijk: zintuiglijke beperkingen kunnen rechtstreeks van invloed zijn op de gezondheidsresultaten, en de screeningpraktijken moeten mogelijk worden aangepast om rekening te houden met deze kwetsbaarheden.
