Tokio kookt. Letterlijk. Het kwik stijgt, de energieprijzen stijgen en de hitte is wreed.
Dus, wat is de oplossing? Trek de broek uit.
De Tokyo Metropolitan Government heeft deze zomer een richtlijn uitgevaardigd die klinkt als een informele vrijdag over steroïden: mannen worden aangemoedigd om het colbert en de stropdas achterwege te laten voor t-shirts, sneakers, en ja, korte broeken.
Het maakt deel uit van het ‘Tokyo Cool Biz’-initiatief, een strategie voor warmtebeheer die oorspronkelijk werd gelanceerd door gouverneur Yuriko Koike in 2005, toen zij minister van Milieu was. Het doel? Verminder het gebruik van airconditioning om energie te besparen. Het heeft eerder gewerkt. In 2011, na de aardbeving in Tohoku, werd het programma geüpgraded naar ‘Super Cool Biz’. Destijds liep voormalig premier Junichiro Koizumi rond zonder das, waardoor het sociaal aanvaardbaar werd om zich netjes te kleden omwille van de grid.
Dit jaar zijn de richtlijnen nog soepeler. Tenminste, dat denkt de regering.
De ‘Sunehara’-reactie
Hier is de vangst. Hoewel het beleid technisch gezien genderneutraal is in zijn drang naar comfort, is de realiteit ter plaatse rommeliger.
Slechts vier maanden na de lancering in april is de acceptatie gebroken. Uit een onderzoek van Gorilla Clinic in juni bleek dat 53,5% van de respondenten er tegen is om korte broeken te dragen naar het werk. Slechts 46,5% is vóór.
En het gaat niet alleen om stijlvoorkeuren. Een aanzienlijk deel van de tegenstand komt neer op één diepgeworteld, ongemakkelijk woord: sunehara.
Het is een online slangterm die is afgeleid van sune (scheenbeen) en hara (maag/darm, hier metaforisch gebruikt voor ongemak). Het verwijst specifiek naar ‘intimidatie van beenhaar’.
“We willen mensen meer opties geven bij extreem warm weer… Er zou geen probleem moeten zijn zolang werkkleding voor niemand aanstootgevend is”, vertelde Noboru Watanabe, een ambtenaar bij de Tokyo Metropolitan Government, aan de BBC.
Maar beledigend? Dat is subjectief.
Veel vrouwen beweren dat het beleid een oneerlijke dynamiek creëert. Terwijl mannen hun schenen ontbloten, wordt van vrouwen nog steeds verwacht dat ze zich houden aan de traditionele kledingvoorschriften van bedrijven, die vaak kousen of lange rokken verplicht stellen. De aanblik van de blote, harige benen van een collega wordt door sommige vrouwen omschreven als zeer ongemakkelijk: een gedwongen intimiteit waar ze niet om hebben gevraagd.
Een hausse in de verzorgingsindustrie
De tegenreactie heeft tot een verrassende trend geleid. Laserontharingsklinieken melden een toename van het aantal klanten, niet vanwege ijdelheid, maar om professioneel te overleven.
Akifumi Funatsu, directeur van Gorilla Clinic, merkt een verschuiving in motivatie op. Het gaat niet langer alleen om esthetiek. Het is ‘sociale etiquette’.
“Vrouwen vinden dat mannen minder beenhaar moeten hebben”, legt Funatsu uit. “Het heeft hen [mannen] ertoe aangezet om laserontharing te zoeken om de mensen om hen heen niet te beledigen.”
De gegevens van de kliniek zijn scheef gericht op vrouwelijke respondenten, wat erop wijst dat vrouwen degenen zijn die de meeste wrijving voelen door deze beleidsverandering. Voor mannen is de zorg gemengd tussen lichaamsbeeld en de pure onhandigheid van zichtbaarheid op de werkplek.
Waarom hitte Japan (letterlijk) doodt
Dit is niet alleen een modevete. De urgentie achter Cool Biz wordt gedreven door een klimaatnoodtoestand die steeds persoonlijker aanvoelt.
Japan kampt met recordbrekende hitte, verergerd door stijgende energiekosten als gevolg van de instabiliteit in het Midden-Oosten. Het Japan Meteorological Agency heeft een nieuwe term bedacht voor de huidige realiteit: kokusho-bi.
Belachelijk warme dag.
In het bijzonder wanneer de temperatuur hoger is dan 40°C (104°F).
De statistieken zijn somber. In één week (6-12 juli) registreerde de Fire and Disaster Management Agency zeven sterfgevallen als gevolg van een zonnesteek en meer dan 4.500 ziekenhuisopnames.
De vochtigheid in Japan maakt dit nog erger. Zweet verdampt niet. Het koelmechanisme van het lichaam faalt.
De hitte verslaan: gadgets en biologie
Het advies van de overheid blijft eenvoudig: drink water, zet de airco aan.
Maar mensen trappen in de paniek. De verkoop van gespecialiseerde uitrusting tegen hitte gaat explosief. Je kunt bij elke konbini natte wegwerphanddoeken, UV-blokkerende paraplu’s, geweven kleding met kleine ingebouwde ventilatoren en draagbare draagbare ventilatoren kopen.
Het is een consumentistische reactie op een fysiologische grens.
Experts van het Japan Academic Network for Disaster_reduction verzetten zich tegen de gadgethype. Hun advies? Acclimatisatie.
Het lichaam heeft weken nodig om zich aan te passen aan aanhoudend hoge temperaturen. De sleutel is om nu te beginnen met de voorbereidingen, tijdens het regenseizoen, voordat de echte zomerse hitte toeslaat. Wacht tot je in juli naar lucht snakt en het al te laat is om je hittetolerantie op te bouwen.
De onvoltooide pasvorm
Terug op kantoor woedt het debat over korte broeken voort.
Ambtenaren in Tokio willen comfort en energiebesparing. Mannen willen de vochtigheid overleven. Vrouwen willen een werkplek die niet aanvoelt als een openbaar badhuis.
Het beleid bestaat om energie te besparen, ja. Maar het legt een culturele kloof bloot. We kunnen mannen vertellen wat ze op hun benen moeten dragen. We kunnen ze niet gemakkelijk vertellen wat hun collega’s mogen zien.
Voorlopig houdt de hitte aan. De airconditioners zoemen. En ergens scheert een man nerveus zijn schenen, in de hoop dat het genoeg is.
