Przełom w leczeniu choroby Alzheimera: ukierunkowanie na gen małpy może zapobiec większości przypadków
Naukowcy wzywają do radykalnej zmiany podejścia do leczenia choroby Alzheimera: skupienia się na neutralizacji działania genu Apoe, który ich zdaniem jest głównym czynnikiem determinującym rozwój choroby. Chociaż nowe leki spowalniają postęp choroby poprzez usuwanie toksycznych białek, ich skuteczność jest ograniczona, a wiele z nich pozostaje niedostępnych. Badanie to sugeruje, że bardziej bezpośrednie podejście mogłoby zapobiec większości przypadków tej choroby.
Gen małpy: cel krytyczny
Doktor Dylan Williams z UCL twierdzi, że większość przypadków choroby Alzheimera nie wystąpiłaby, gdyby wyeliminowano szkodliwe działanie dwóch wariantów genu Apoe. Gen Apoe ma trzy główne wersje: Apoe2 (ochronna), Apoe3 (neutralna, ale teraz także kojarzona z ryzykiem) i Apoe4 (wysokie ryzyko). Analizując dane pochodzące od ponad 450 000 Europejczyków, zespół UCL odkrył, że 72–93% przypadków choroby Alzheimera i około 45% wszystkich przypadków demencji można by zapobiec poprzez neutralizację Apoe3 i Apoe4.
„Prawie wszystkie potencjalne przypadki choroby Alzheimera mogłyby skorzystać z interwencji związanych z Apoe.” – Doktor Dylan Williams, UCL
Odkrycie jest istotne, ponieważ choroba Alzheimera dotyka ponad pół miliona osób w Wielkiej Brytanii i ponad 40 milionów ludzi na całym świecie. Czynniki związane ze stylem życia, takie jak palenie, otyłość i zła dieta również zwiększają ryzyko, ale wydaje się, że dominującym czynnikiem jest gen Apoe.
Trudność najazdu
Rola genu Apoe w transporcie cholesterolu komplikuje sprawę: całkowite unieruchomienie genu może powodować inne problemy zdrowotne. Przyszłe metody leczenia mogą obejmować edycję genów lub wyciszanie wariantów, ale są one nadal odległe i niepewne. Ponadto ponad 99% populacji jest nosicielami Apoe3 lub Apoe4, co oznacza, że do osiągnięcia maksymalnego efektu konieczne będzie niemal uniwersalne leczenie.
Dyskusje i przyszłe badania
Badanie wywołało dyskusję. Niektórzy eksperci, np. profesor Tim Frayling z Uniwersytetu Genewskiego, ostrzegają przed paniką, zauważając, że większość ludzi jest narażona na ryzyko choroby Alzheimera. Jednak inni, jak na przykład profesor Tara Speires-Jones z Uniwersytetu w Edynburgu, podkreślają, że zrozumienie tych czynników ryzyka jest niezbędne dla skutecznej profilaktyki.
Badanie rodzi kluczowe pytania: w jaki sposób Apoe3 i Apoe4 zwiększają ryzyko choroby Alzheimera, jak te efekty różnią się w zależności od grupy etnicznej i czy ukierunkowanie na te warianty może zapewnić realne leczenie? Testy na małpach nie są obecnie dostępne w ramach NHS w celu oceny przyszłego ryzyka. Jeżeli obawiasz się ryzyka wystąpienia demencji, porozmawiaj ze swoim lekarzem.
Kluczowy wniosek: Badanie to, choć trudne, podkreśla potencjalną ścieżkę zapobiegania chorobie Alzheimera poprzez bezpośrednie ukierunkowanie na rolę genu Apoe w rozwoju choroby. Przyszłe badania mają kluczowe znaczenie dla określenia wykonalności i bezpieczeństwa takich interwencji.
