In 2019. We publiceerden een artikel in Science. Het was gewaagd. Bombastisch, echt. We beweerden dat natuurlijk bosherstel de beste oplossing voor klimaatverandering was.
Een collega van WWF waarschuwde me dat het carrièrezelfmoord was. Mensen zouden in opstand komen, zei hij. Je kunt het klimaat niet verbeteren door alleen maar bomen te laten groeien terwijl je steenkool verbrandt. Verminder de uitstoot. Dat is de taak. Restauratie kan misschien 30% van de koolstofopname verwerken.
Ik ben het ermee eens. Nog steeds. Maar we hadden het niet alleen over CO2-ton. We hadden het over mensen.
Wanneer een oplossing het lokale levensonderhoud en het menselijk welzijn ten goede komt, wordt het effect groter. Het blijft hangen.
De meesten van ons verwachten technische oplossingen. Geo-engineering. Economische revisie. Grote, glanzende innovaties. Ze brengen allemaal hoge kosten met zich mee. Elke technische oplossing vreet iets anders op.
Stratosferische aërosolinjectie? Het blokkeert de zon om de aarde af te koelen. Het klopt ook met regenpatronen en gewasgroei. Je koelt de planeet af. Je verhongert de oogst.
De directe koolstofafvang via de lucht is indrukwekkend. Potentieel. Het prijskaartje en de energiekosten maken opschaling momenteel onmogelijk.
Er is één optie die niet inlevert. Als je het goed doet. Het herstellen van habitats werkt omdat het hetzelfde netwerk gebruikt waarmee het leven kon beginnen.
De truc is feedbackloops. Oude krachten.
Een positieve lus versterkt zichzelf. Je angst houdt je wakker, waardoor je angstiger wordt, waardoor je langer wakker blijft. Hetzelfde van aard.
Ongeveer 4 miljard jaar geleden. Het leven vond een weg op een giftige rots. Het veranderde de omgeving zodat er meer leven mogelijk was. Nieuwe soorten openden deuren voor anderen. Een zichzelf versterkende cyclus bouwde een Eden. Het gaf ons zuurstof, hout, medicijnen. Alles.
Wij hebben het gebroken.
Ons succes bracht nieuwe loops op gang. Slechte. De exploitatie van hulpbronnen stimuleert de bevolkingsgroei, wat leidt tot meer uitbuiting, waardoor de planeet opwarmt. Koolstof verlaat de bodem. Nog meer opwarming. Drogende bossen kunnen geen vocht vasthouden, waardoor ze verder uitdrogen. Deze lussen draaien nu snel. Het dreigt een totale omslag in de toestand van de aarde te veroorzaken.
Maar loops zijn niet slecht. Ze zijn slechts momentum. Je kunt ze sturen.
Kijk naar het Iberá Nationaal Park in Argentinië. Weggelopen heropleving.
Tientallen jaren van ondergang. Toen brachten ze jaguars terug. De jaguars hielden de grazende kuddes in de gaten. De grassen en moerasplanten herstelden zich. Wortels hielden water vast. Takken nodigden vogels en insecten uit. Kaaimannen koesteren. Scharlaken ara’s. Reuzenotters in het water. Nog maar een paar jaar later. Een enorme koolstofput die terugkeert uit dode grond.
Het is niet altijd zo mooi.
Monoculturele boomplantages ruïneren de inheemse biodiversiteit en beloven koolstofkredieten. Bij het droogleggen van veengebieden om methaan tegen te houden komt vaak een tsunami aan CO2 vrij. Probeer je de natuur te vereenvoudigen? De natuur breekt. Het is niet voor niets complex.
De belangrijkste variabele? Mensen.
Wanneer de lokale bevolking hun leven ziet verbeteren, duurt de bescherming voort. Intrinsieke motivatie creëert een menselijk deel van de cirkel.
In Iberá voedde het ecotoerisme een hersteleconomie. Rangers. Chef-koks. Gidsen. Ze hadden een aandeel in de jungle.
Saseri in Noord-India. Strategisch grond- en boomwerk hield water vast voor meer dan 1.200 boeren.
Gujarat, ver naar het zuidwesten. Inheemse vrouwen herstellen mangroven. Beschermde twaalf kustdorpen tegen erosie. Verbeterde visserij. Gestimuleerde gewassen. Verhoogde veestapel.
Wat bewijst dit?
We hebben geen wonderbaarlijke technologie nodig. We hebben niet iedereen nodig om in een hut te gaan wonen.
We moeten minder dan 1% van het bbp naar deze rentmeesters laten vloeien. Landelijke landbeheerders. Steun ze. Ze vangen miljoenen tonnen CO2 op.
Meer dan dat.
Als de natuur geneest, keert de hoop terug. De vreugde komt terug. Inspiratie is geen pluisfactor. Het is de levensader van herstel. Hoop creëert zijn eigen positieve lus.
Prof Thomas Crowther. Ecoloog. Auteur van De echo van de natuur. Oprichter van Restor.ec
Just Earth: hoe een eerlijkere wereld de planeet zal redden door Tony Juniper
Een klimaat van waarheid door Mike Berners-lee
