Sir John Barbirolli był kimś więcej niż tylko dyrygentem. Był wybitnym wiolonczelistą. Urodził się 2 grudnia 1899 roku w Londynie, dźwigając ciężar dwóch muzycznych dynastii. Jego ojciec był włoskim skrzypkiem na wygnaniu. Jego matka była Francuzką. Chłopiec rozpoczął naukę gry na skrzypcach w wieku czterech lat. Potem przerzucił się na wiolonczelę. W wieku 10 lat otrzymał stypendium Trinity College of Music. W 1912 roku przeniósł się do Królewskiej Akademii Muzycznej, gdzie studiował do 1916 roku.
Wcześnie dał się poznać jako muzyk orkiestrowy i wiolonczelista solowy. Mając dwadzieścia parę lat poświęcił się muzyce kameralnej. Potem zmienił kierunek. Przeniósł się do opery jako pełnoetatowy dyrygent. Spędził kilka sezonów w Covent Garden. Pracował w Sadler’s Wells. Występował z Brytyjską Operą Narodową. Dyrygował także Londyńską Orkiestrą Symfoniczną. Do współpracy zaprosiła go także szkocka orkiestra.
Od cienia Toscaniniego do Filharmonii Nowojorskiej
Wielki przełom nastąpił w latach 1936–1937. Został zaproszony do współpracy z Filharmonią Nowojorską. Nie przyszedł tylko jako gość. Zaproponowano mu stałe stanowisko dyrektora muzycznego. Zastąpił Arturo Toscaniniego. To jest ciężka korona. Barbirolli zachował swoje stanowisko podczas obchodów 100-lecia organizacji w latach 1941–1942. To był niezapomniany występ.
Następny jest Manchester. W 1943 roku został dyrygentem Orkiestry w Halle, gdzie służył do 1970 roku. To prawie trzydzieści lat. Tam zyskał międzynarodowe uznanie. Miasto go zaakceptowało. Pod jego kierownictwem orkiestra rozkwitła.
W latach pięćdziesiątych zaczęły pojawiać się problemy zdrowotne. Jego stan się pogorszył. To go nie powstrzymało. Kontynuował pracę jako dyrygent gościnny. Nagrywał. Koncertował na całym świecie z najważniejszymi orkiestrami. W latach 1961–1967 był głównym dyrygentem Houston Symphony Orchestra. Od 1961 do 1970 był ulubionym dyrygentem gościnnym Orkiestry Filharmonii Berlińskiej.
W 1949 otrzymał tytuł szlachecki. Ten tytuł utkwił mu w pamięci. Zmarł w Londynie 29 lipca 1970 roku. Muzyka pozostała.
„On nie tylko grał nuty. On nimi żył”.
Dlaczego Manchester tak łatwo go zaakceptował? Być może dlatego, że wniósł wiolonczelistę rozumienie sekcji smyczkowej. Zna napięcie łuku. Tarcie na drewnie. Było to widoczne w brzmieniu orkiestry Halle’a.
Na kogo jeszcze miał wpływ? Pokolenia, które przyszły później. Zapisy zostały zachowane. Dowodzą, że był kimś więcej niż tylko reliktem. Był siłą.
Jego kadencja w New York Philharmonic jest nadal przedmiotem dyskusji. Jak poradził sobie z dziedzictwem Toscaniniego? Nie próbował być Toscaninim. Był Barbirollim.
Czym wyróżniał się w latach 60.? Filharmonia Berlińska go kochała. Zapraszali go raz po raz. Nie był Niemcem. Był Brytyjczykiem. Przyniósł inny rodzaj ciepła. Kolejny puls.
Orkiestra Halle’a stała się jego domem. Któregoś dnia on…
