Geld in de muziek is niet slechts één grote poel. Het is een rommelig ecosysteem van licenties, machtigingen en wettelijke kaders die bepalen wie wanneer betaald krijgt en waarom. Als je denkt dat elke keer dat een nummer wordt afgespeeld, de artiest de cheque gelijkelijk verdeelt, mis je de machinerie eronder.
Er zijn vier primaire categorieën voor muziekrechten. Ze zijn mechanisch, prestatie, synchronisatie en print. Elk heeft een andere functie in de distributieketen.
Mechanische licenties en royalty’s
Begin met reproductie. Een mechanische licentie is het groene licht om een muziekcompositie op een fysiek medium te kopiëren. Vroeger hadden we het over cassettebandjes en cd’s. Nu gaat het om digitale downloads en streamingreproducties, hoewel de juridische term nog steeds in het vakjargon blijft hangen.
De toestemming komt van de muziekuitgever. Ze beheersen de compositie zelf: de noten en songteksten op de pagina. Wanneer die opnames worden verkocht, vloeien de royalty’s naar de artiest, de songwriter en de uitgever. Het bedrag is vaak rechtstreeks gekoppeld aan het aantal verkochte eenheden.
Het is transactioneel. Jij kopieert. Jij verkoopt. Jij betaalt.
Uitvoeringsrechten en royalty’s
Liveshows. Radio-uitzendingen. Streaming van toneelstukken die in aanmerking komen als openbare uitvoeringen. Deze vereisen een licentie voor prestatierechten.
De meeste podia en omroepen kopen de rechten niet per nummer. Ze kopen een algemene licentie van een Performing Rights Organization (PRO). Deze vergoeding geeft toegang tot de volledige catalogus met nummers van de PRO. Het is efficiënt. Het is duur. Het is standaard voor alles met een afspeellijst.
All-talk radiostations? Ze slaan de algemene licentie over. Geen muziek betekent dat er geen prestatierechten verschuldigd zijn aan de PRO. Maar wanneer een nummer daadwerkelijk wordt uitgezonden, worden de royalty’s betaald aan de songwriter en de uitgever. De uitvoerder raakt deze specifieke taart meestal niet aan, tenzij hij/zij ook de schrijver is.
Synchronisatierechten en royalty’s
Bij synchronisatielicenties komen muziek en visuele media samen. Film. Televisie. Reclames. Videogames. Zelfs dat telefoonbericht met 800 nummers dat je niet graag beantwoordt.
U “synchroniseert” de audio met het visuele. De licentie heeft betrekking op de compositie. Als je een specifieke opgenomen versie van een nummer wilt gebruiken, bijvoorbeeld de originele hit van The Beatles, heb je twee dingen nodig.
- Een synchronisatielicentie voor de compositie van de uitgever.
- Een mastergebruikslicentie van de platenmaatschappij die eigenaar is van de opname.
Als je het tweede deel verprutst, maak je inbreuk op de masterrechten. De royalty’s voor synchronisatiewerk gaan naar de songwriters en uitgevers. Het is vaak een onderhandeld vast bedrag in plaats van een tarief per spel, maar de waarde kan enorm zijn, afhankelijk van de plaatsing.
Printrechten en royalty’s
Bladmuziek. Het verkoopt nog steeds. Niet zoveel als vroeger, maar de inkomstenstroom bestaat.
Printrechten worden betaald aan songwriters en uitgevers op basis van de verkoop van gedrukte muziekpartituren. Als u een boek met pianoarrangementen koopt, brengt die transactie een printroyalty met zich mee. Het is een nichemarkt, maar maakt deel uit van het vier categorieën raamwerk dat de inkomsten uit muziekauteursrecht definieert.
De Audio Home Recording Act van 1992
Dan is er nog het vreemde. De Audio Home Recording Act van 1992.
Deze wetgeving creëerde een unieke royaltystroom voor digitale audio-opnameapparatuur en blanco media. Lege cassettes. Lege cd’s. Lege dvd’s. De logica was eenvoudig: fabrikanten moesten het omzetverlies als gevolg van ongeoorloofd kopiëren compenseren.
Fabrikanten betalen een percentage van hun verkoopprijs aan het Auteursrechtenregister. Dat geld gaat niet naar de overheid. Het gaat naar twee specifieke fondsen.
Eén fonds is het Sound Recording Fund, dat tweederde van het geld ontvangt. Dit gaat naar artiesten en platenmaatschappijen. De andere is het Musical Works Fund, dat het resterende derde deel ontvangt, 50/50 verdeeld tussen de uitgever en de songwriter.
Het is een belasting op technologie, die weer wordt gedistribueerd naar het creatieve ecosysteem.
Buitenlandse royalty’s
De bovenstaande regels zijn van toepassing op auteursrechtelijk beschermd materiaal in de VS. Maar muziek reist. Wanneer een nummer in het buitenland wordt gebruikt, zijn dezelfde categorieën licenties van toepassing: mechanisch, uitvoering, synchronisatie en print.
U handelt deze echter niet rechtstreeks af. U bent afhankelijk van buitenlandse agenten of subuitgevers. Deze lokale entiteiten beheren de licenties in hun respectievelijke landen. Zij innen de vergoedingen. Ze betalen de royalty’s terug aan de songwriter en de Amerikaanse uitgever.
Het is een mondiaal web. En soms raken de draden verstrikt.
