Dr. Nicola Fox kent het landschap beter dan de meesten. Als waarnemend directeur van het Science Mission Directorate van NASA staat zij aan het roer van de wetenschappelijke inspanningen van het agentschap. Maar de vrouw die deze grootschalige operatie leidt, vindt haar oorsprong in Hitchin, Hertfordshire. En toen ze onlangs naar huis terugkeerde om door de Universiteit van Surrey te lopen, was het uitzicht verrassend anders dan het uitzicht waarmee ze decennia geleden te maken kreeg.
Fox, 57, werd getroffen door het enorme aantal vrouwen dat afstudeerde in natuurkunde en techniek.
“Het was geweldig”, zei ze.
Het contrast ontgaat haar niet. In 1991, toen Fox haar master in telematica en satelliettechniek behaalde, was de genderkloof een kloof. Ze was een van de vier vrouwen op een cursus van meer dan 200 studenten. Tegenwoordig wordt het feit dat groepen jonge vrouwen velden overnemen die ooit als ‘voor jongens’ werden beschouwd, alleen maar versterkt waarom haar pad ertoe doet.
Het Letchworth-schild
Hoe kon Fox door die door mannen gedomineerde arena navigeren zonder de weg te verliezen? Geef het de schuld van haar opvoeding. Ze ging naar het St Francis College in Letchworth, een meisjesschool.
Het klinkt als een simpel detail. Maar voor iemand die STEM betreedt in een tijd waarin de maatschappelijke verwachtingen rigide waren, was die omgeving beschermend. Het fungeerde als buffer.
“Ik heb nog nooit meegemaakt dat ‘meisjes dit niet doen’ of ‘jongens doen dit'”, herinnert Fox zich. “Omdat we maar meisjes waren en ze ons alle vakken leerden.”
Bij Sint Franciscus werd er niet gefluisterd. Geen subtiele signalen dat bepaalde uithoeken van de intellectuele wereld verboden terrein waren. Het leerplan was universeel. De verwachting was absoluut vermogen. Een passie voor wetenschap werd dus niet als ongebruikelijk geregistreerd. Het was gewoon.
Wanneer de realiteit toeslaat
Pas op de universiteit barstte de illusie van genderneutraliteit los. Toen staarden de cijfers haar in het gezicht. Als je vier op de tweehonderd bent, begin je de stilte op te merken. Je merkt het isolement.
Fox gaf toe dat het pas toen bij haar opkwam dat wat ze deed als ‘ongebruikelijk’ werd beschouwd voor een meisje. Maar de schade – of de vervorming – had geen wortel geschoten. Ze had het stereotype niet geïnternaliseerd omdat ze nooit de kans had gehad om het te leren.
“Het was pas echt toen ik ging studeren… het kwam niet echt bij me op [dat het ongebruikelijk was] totdat ik zag hoe zeldzaam het was.”
Het zien van de opkomst van vrouwen in deze disciplines is niet alleen maar een statistische overwinning. Het is validatie. Voor het hoofd van de wetenschappelijke afdeling van NASA is deze verschuiving
