Dr Nicola Fox zna ten obszar z pierwszej ręki. Jako pełniąca obowiązki dyrektora Dyrekcji Misji Naukowych NASA stoi na czele badań naukowych tej agencji. Jednak kobieta, która kieruje tą wielkoskalową strukturą, pochodzi z Heathin w Hertfordshire. A kiedy niedawno wróciła do domu i spacerowała po terenie Uniwersytetu w Surrey, ukazał się jej obraz zupełnie inny od tego, który znała wiele lat temu.
Wycofanie się rocznej Fox zdumiewa ogromną liczbę kobiet zdobywających wyższe wykształcenie w dziedzinie fizyki i inżynierii.
„To było niesamowite” – mówi.
Doskonale zdaje sobie sprawę z tego kontrastu. W 1991 roku, kiedy Fox kończyła studia magisterskie z telematyki i inżynierii satelitarnej, przepaść między mężczyznami i kobietami była przepaścią nie do pokonania. Spośród ponad 200 uczniów na jej kursie były tylko cztery dziewczyny. Dziś widok setek młodych kobiet zajmujących stanowiska w dyscyplinach wcześniej uznawanych za wyłącznie „męskie” tylko podkreśla wagę jej własnej podróży.
Tarcza Letchwortha
Jak Fox poradziła sobie w tej zdominowanej przez mężczyzn branży, nie tracąc przy tym kierunku? Wszystko zależy od jej wychowania. Uczęszczała do szkoły dla dziewcząt St Francis College w Letchworth.
Na pierwszy rzut oka może się to wydawać prostym szczegółem. Jednak dla kogoś rozpoczynającego karierę w STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka) w epoce sztywnych oczekiwań społecznych takie środowisko zapewniało bufor ochronny.
„Nigdy nie słyszałam takich stwierdzeń, jak «dziewczyny nie mogą tego zrobić» albo «to sprawa chłopców»” – wspomina Fox. „Ponieważ byłyśmy tylko dziewczynami i uczono nas wszystkich przedmiotów”.
W St. Francis College nie było żadnych szeptów i wskazówek, że niektóre kierunki studiów są zamknięte dla dziewcząt. Program nauczania był uniwersalny, a oczekiwanie pełnych kompetencji było absolutne. Dlatego pasja do nauki nie była postrzegana jako coś niezwykłego. To była po prostu norma.
Kiedy rzeczywistość daje o sobie znać
Iluzja równości płci zaczęła pękać dopiero na studiach. To właśnie wtedy liczby zaczęły jej patrzeć prosto w oczy. Kiedy jesteś jedną z czterech na dwieście osób, zaczynasz zauważać ciszę. Zauważasz izolację.
Fox przyznaje, że dopiero wtedy zdała sobie sprawę, że jej zawód uznano za „niezwykły” dla dziewczynki. Jednak szkodliwy stereotyp nie zdążył jeszcze zakorzenić się w jej pamięci. Nie nauczyła się uprzedzeń, bo po prostu nigdy nie miała okazji się tego nauczyć.
„Stało się jasne dopiero, gdy poszedłem na studia… Nie myślałem, że to coś niezwykłego, dopóki nie zobaczyłem, jak rzadkie jest to zjawisko”.
Dziś wzrost liczby kobiet w tych dyscyplinach to nie tylko sukces statystyczny. To jest uznanie zasług. Dla szefa działu naukowego NASA ta zmiana…
